Na ile wydawana jest karta EKUZ i co warto o tym wiedzieć?

Na ile wydawana jest karta EKUZ? Od 28 kwietnia 2021 r. ważność EKUZ mieści się w szerokim przedziale od 2 miesięcy do nawet 20 lat w zależności od statusu osoby uprawnionej, przy czym dla dzieci do 18 lat, studentów, emerytów przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego oraz rencistów powyżej 18 lat okres ten wynosi 5 lat [2][6]. Karta EKUZ jest bezpłatna, wydawana przez NFZ wyłącznie osobom ubezpieczonym lub posiadającym prawo do świadczeń publicznych, i działa w krajach UE oraz EFTA i w Wielkiej Brytanii, ale obejmuje wyłącznie świadczenia niezbędne medycznie w publicznym systemie ochrony zdrowia zgodnie z lokalnymi zasadami współpłacenia, bez finansowania leczenia planowanego, prywatnego czy zabiegów plastycznych [1][2][3][4][8][10].

Czym jest karta EKUZ?

Karta EKUZ, czyli Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego, potwierdza prawo do skorzystania z niezbędnych świadczeń zdrowotnych podczas tymczasowego pobytu za granicą na takich samych zasadach jak osoby ubezpieczone w państwie pobytu [1][2][3]. Uprawnia do leczenia wyłącznie w publicznym systemie danego kraju, w zakresie świadczeń uznanych za konieczne do zakończenia pobytu, przy zachowaniu lokalnych reguł współpłacenia [1][2][8].

Dokument ma charakter osobisty i musi być okazywany razem z dokumentem tożsamości. Nie obejmuje leczenia planowanego ani usług komercyjnych oraz nie służy do organizowania wyjazdów w celu leczenia [2][3][4]. Nie zastępuje ubezpieczenia turystycznego, które może pokrywać koszty nierefundowane w systemie publicznym lub świadczenia pozasystemowe [2][4].

Na ile wydawana jest karta EKUZ?

Od 28 kwietnia 2021 r. wprowadzono wydłużone okresy, dzięki czemu okres ważności EKUZ wynosi od 2 miesięcy do nawet 20 lat, zależnie od statusu i tytułu do świadczeń w Polsce [2][6]. Dla dzieci do 18 lat, studentów, rencistów powyżej 18 lat oraz emerytów, którzy nie osiągnęli powszechnego wieku emerytalnego, karta jest wydawana na 5 lat [6].

Ważność dokumentu jest ściśle powiązana z aktywnymi uprawnieniami do świadczeń w NFZ. Jeżeli ustanie tytuł do ubezpieczenia lub prawa do świadczeń publicznych, karta traci ważność mimo niewyczerpanego okresu na niej wskazanego [3][6].

Gdzie działa EKUZ?

Karta jest honorowana w państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz w krajach EFTA to jest w Islandii, Liechtensteinie, Norwegii i Szwajcarii, a także w Wielkiej Brytanii, przy czym po Brexicie obowiązują tam szczególne zasady rozliczeń w systemie publicznym [1][3][4][10]. Zakres dostępnych świadczeń oraz poziom współpłacenia zawsze wyznacza ustawodawstwo i praktyka kraju, w którym korzysta się z leczenia [1][10].

Na czym polegają świadczenia niezbędne i konieczne medycznie?

Świadczenia niezbędne i konieczne medycznie to te, które muszą zostać wykonane, aby pacjent mógł bezpiecznie zakończyć zaplanowany pobyt za granicą bez konieczności jego przedwczesnego przerwania. O kwalifikacji do tej kategorii decyduje lekarz w kraju pobytu, według lokalnych standardów i koszyka świadczeń [1][8].

Obowiązuje zasada równego traktowania, zatem pacjent z kartą EKUZ ponosi takie same opłaty dodatkowe i współpłacenie jak lokalni ubezpieczeni. W konsekwencji nie wszystkie koszty muszą zostać zniesione, a ewentualne dopłaty wynikają z prawa państwa, w którym udzielono świadczenia [1][2][8].

Co obejmuje EKUZ, a czego nie pokrywa?

EKUZ obejmuje niezbędne świadczenia zdrowotne w publicznym systemie ochrony zdrowia kraju czasowego pobytu, w zakresie określonym przez prawo tego państwa [1][3]. Nie finansuje świadczeń planowanych, usług prywatnych ani zabiegów plastycznych niezwiązanych z nagłym zachorowaniem lub wypadkiem [1][3][4][10].

W praktyce oznacza to dostęp do publicznej opieki zdrowotnej na zasadach takich jak dla obywateli danego kraju, przy czym leczenie planowe wymaga odrębnych procedur i nie jest przedmiotem uprawnień wynikających z EKUZ [1][3][10].

Jak wyrobić kartę EKUZ?

Wniosek można złożyć elektronicznie przez Internetowe Konto Pacjenta lub ePUAP, a także osobiście w oddziale wojewódzkim NFZ. Fundusz weryfikuje uprawnienia w bazach i w uzasadnionych sytuacjach może poprosić o dodatkowe dokumenty, w tym formularze unijne takie jak S1 czy U2 [1][3].

Karta jest wydawana bezpłatnie jako dokument fizyczny lub w formie elektronicznej. Dostępna jest także wersja dla osób niewidomych z oznaczeniami w alfabecie Braille’a [2][5][6].

Kiedy EKUZ nie zadziała lub będzie niewystarczająca?

Karta działa wyłącznie przy aktywnym tytule do świadczeń finansowanych przez NFZ. Wygaśnięcie uprawnień wynikające z zakończenia zatrudnienia, dłuższego urlopu bezpłatnego czy zawieszenia działalności gospodarczej powoduje utratę ważności dokumentu, nawet jeśli data na karcie jeszcze nie upłynęła [3][4][6].

EKUZ nie służy do organizacji pobytu w celu leczenia i nie zastępuje polisy turystycznej obejmującej zdarzenia i koszty pozostające poza publicznym systemem zdrowia danego kraju, w tym potencjalne koszty ponadstandardowe lub pozasystemowe [2][4].

Jak sprawdzić zasady finansowania leczenia w poszczególnych krajach?

Szczegółowe, krajowe reguły dotyczące tego, które świadczenia są bezpłatne dla posiadaczy EKUZ, a które podlegają dopłatom, są publikowane w serwisie pacjent.gov.pl oraz w materiałach NFZ dotyczących wypoczynku w państwach UE i EFTA [9][10]. Przed wyjazdem warto zapoznać się z tymi wytycznymi, aby znać warunki dostępu do opieki w miejscu docelowym [9][10].

Jakie są aktualne trendy i liczby?

Od 28 kwietnia 2021 r. znacząco wydłużono okres ważności EKUZ, wprowadzając widełki od 2 miesięcy do 20 lat zależnie od statusu uprawnionego, w tym 5 lat dla wybranych grup takich jak dzieci do 18 lat, studenci, renciści powyżej 18 lat i emeryci przed osiągnięciem wieku emerytalnego [2][6].

W 2024 r. mija 20 lat funkcjonowania EKUZ w Unii Europejskiej, której wdrożenie zapoczątkowała decyzja Komisji Europejskiej z 18 czerwca 2003 r. i start z dniem 1 czerwca 2004 r. Polska dołączyła do systemu w 2006 r. [4][7]. Od tego czasu w naszym kraju wydano ponad 39 mln kart, co potwierdza powszechność korzystania z tego rozwiązania [4].

Dlaczego EKUZ nie zastępuje ubezpieczenia turystycznego?

EKUZ zapewnia dostęp do świadczeń publicznych na zasadach kraju pobytu i nie znosi lokalnych dopłat ani nie obejmuje usług prywatnych czy kosztów niemedycznych. Polisa turystyczna może pokryć wydatki, których EKUZ nie finansuje, dlatego oba instrumenty pełnią uzupełniające się funkcje i nie są zamienne [2][4].

Podsumowanie: co warto wiedzieć o ważności EKUZ?

Na ile wydawana jest karta EKUZ? Od 2 miesięcy do 20 lat, w praktyce z 5-letnią ważnością dla szeregu uprawnionych grup, przy bezpłatnym wydaniu przez NFZ i warunku aktywnego prawa do świadczeń [2][6]. Dokument działa w UE, EFTA i w Wielkiej Brytanii, obejmuje jedynie świadczenia niezbędne medycznie w publicznym systemie i wymaga respektowania lokalnych zasad współpłacenia, bez finansowania leczenia planowanego i prywatnego [1][3][4][8][10].

Źródła:

• [1] https://www.national-geographic.pl/traveler/porady/ekuz-czym-jest-karta-ekuz-i-jak-ja-wyrobic/
• [2] https://www.axa-assistance.pl/aktualnosci/porady/karta-ekuz-co-to-jest-jak-dziala-czy-wystarczy/
• [3] https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/nasze-zdrowie-w-ue/leczenie-w-krajach-unii-europejskiej-i-efta/jak-wyrobic-karte-ekuz/
• [4] https://blog.pzu.pl/home/lista/artykul/karta-ekuz-co-to-co-daje-to-ubezpieczenie-podrozne
• [5] https://www.nfz-lodz.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=1508%3Aeuropejska-karta-ubezpieczenia-zdrowotnego&catid=114&Itemid=93
• [6] http://pacjent.gov.pl/ekuz
• [7] https://pl.wikipedia.org/wiki/Europejska_Karta_Ubezpieczenia_Zdrowotnego
• [8] https://www.nfz-katowice.pl/index.php/dla-pacjenta/ochrona-zdrowia-w-unii-europejskiej/rodzaje-dokumentow-unijnych/swiadczenia-niezbednie-konieczne
• [9] https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/nasze-zdrowie-w-ue/leczenie-w-krajach-unii-europejskiej-i-efta/wypoczynek-w-panstwach-czlonkowskich-ueefta-ekuz/
• [10] http://pacjent.gov.pl/artykul/zasady-leczenia-z-ekuz-w-poszczegolnych-krajach