Czy EKUZ jest obowiązkowy podczas podróży za granicę?

Czy EKUZ jest obowiązkowy podczas podróży za granicę? Odpowiedź brzmi: nie – Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego nie jest dokumentem obowiązkowym przy wjeździe do krajów Unii Europejskiej, EFTA, Wielkiej Brytanii czy Irlandii Północnej. Jej wyrobienie jest jednak zdecydowanie zalecane przez instytucje państwowe i ekspertów, ponieważ brak karty może narazić podróżnego na wysokie koszty leczenia w przypadku nagłego zachorowania lub wypadku[1][2][3][4][5][6].

Czym jest EKUZ i jakie przysługują uprawnienia?

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) to dokument wydawany osobom ubezpieczonym w Polsce i uprawnionym (m.in. dzieciom, emerytom), który potwierdza prawo do korzystania z niezbędnych świadczeń zdrowotnych podczas czasowego pobytu w krajach UE, EFTA, Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. EKUZ honorowana jest wyłącznie w publicznych placówkach, a świadczenia przysługują na tych samych zasadach, które obowiązują mieszkańców danego kraju[1][3][4][6].

Zakres ochrony EKUZ obejmuje świadczenia niezbędne medycznie w nagłych przypadkach, takich jak choroba lub wypadek. Nie pokrywa ona natomiast kosztów leczenia planowanego, transportu medycznego powrotnego do kraju (z wyjątkiem sytuacji ekonomicznie uzasadnionych), ani nie gwarantuje pełnego pokrycia wydatków – w krajach, gdzie wymagane są tzw. udziały własne, pacjent musi liczyć się z dopłatą do usług medycznych[1][2][4][5][6].

Obowiązkowość i zalecenia dotyczące EKUZ

EKUZ nie jest dokumentem wymaganym prawnie do przekroczenia granicy lub pobytu za granicą. Jednak jej posiadanie pozwala na niezwłoczne i tańsze skorzystanie z pomocy medycznej w krajach objętych systemem. Brak EKUZ oznacza, że podróżny może ponosić pełne koszty leczenia, co wiąże się z istotnym ryzykiem finansowym w razie nagłego zdarzenia zdrowotnego[2][3][4][5][6].

Zaleca się wyrobienie EKUZ każdej osobie przed wyjazdem do krajów UE, EFTA, Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Karta nie obowiązuje w Watykanie, Monako, San Marino, na Wyspach Normandzkich i wyspie Man, dlatego planując podróż do tych miejsc, należy rozważyć inne formy zabezpieczenia zdrowotnego[2][5][9].

Jak uzyskać EKUZ? Procedura i wymagania

Wydawanie EKUZ jest bezpłatne i odbywa się wyłącznie na wniosek osoby uprawnionej. Od 1 stycznia 2026 r. procedura ta została uproszczona – składanie wniosków odbywa się wyłącznie elektronicznie przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) lub aplikację mojeIKP, a wnioski składane pocztą i przez e-PUAP nie są już obsługiwane dla pobytów czasowych[5][6][8].

Aby uzyskać kartę, należy podać podstawowe dane osobowe, cel wyjazdu (jeśli dotyczy wyjazdu zawodowego), adres doręczenia oraz przedstawić dokument tożsamości. Każdy członek rodziny, w tym dzieci, musi posiadać swoją własną kartę EKUZ[3][4][6].

Co obejmuje EKUZ, a czego nie?

EKUZ zapewnia dostęp do świadczeń medycznych niezbędnych do zakończenia pobytu – czyli leczenie nagłych chorób i wypadków do momentu powrotu do Polski lub zakończenia wyjazdu. Nie obejmuje planowanego leczenia, operacji umówionych przed wyjazdem, większości kosztów transportu medycznego oraz usług niespełniających przesłanki nagłości. W przypadku krajów, gdzie funkcjonuje system dopłat własnych, EKUZ nie eliminuje konieczności partycypowania przez pacjenta w części kosztów[1][2][4][5][6].

EKUZ nie zastępuje prywatnego ubezpieczenia turystycznego, które może pokryć szerszy zakres wydatków, w tym np. koszt transportu medycznego do Polski, ratownictwa górskiego czy usług w prywatnych klinikach[1][2][4][7].

EKUZ a podróż – kluczowe elementy i ograniczenia

EKUZ może być wydana w formie fizycznej karty lub elektronicznej (e-EKUZ). Umożliwia skorzystanie wyłącznie z usług publicznych systemów zdrowotnych kraju pobytu. Ważność karty zależy od celu i charakteru wyjazdu oraz statusu ubezpieczonego. Brak aktualnej karty lub dowodu tożsamości podczas wizyty w placówce zdrowia skutkuje koniecznością pokrycia kosztów we własnym zakresie[3][4][6].

EKUZ nie funkcjonuje jako dokument samodzielny – jej działanie uzależnione jest od utrzymania ciągłości ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce. Dodatkowe dokumenty medyczne nie są konieczne przy posługiwaniu się EKUZ za granicą. Warto pamiętać, że karta jest rekomendowana każdemu wyjeżdżającemu do krajów objętych systemem, lecz brak EKUZ nie stanowi formalnej przeszkody w podróży i nie podlega sankcjom administracyjnym[1][3][4][6].

Statystyki i aktualne trendy dotyczące EKUZ

Nie istnieją oficjalne statystyki dotyczące liczby wydanych EKUZ, lecz wiadomo, że od 1 stycznia 2026 r. wszystkie wnioski o kartę dla pobytów czasowych będą składane elektronicznie przez IKP lub aplikację mojeIKP[5][6][8]. Okres ważności karty różni się w zależności od statusu ubezpieczonego oraz celu wyjazdu, jednak każdorazowo musi być aktualna w momencie korzystania ze świadczeń zagranicznych[2][6].

Nowoczesne rozwiązania wprowadzane przez NFZ mają na celu zwiększenie dostępności i łatwości wnioskowania o EKUZ, a równocześnie eliminują konieczność składania dokumentacji w formie papierowej dla turystów i innych podróżnych czasowych[5][6][8].

Podsumowanie

EKUZ nie jest obowiązkowa podczas podróży za granicę, jednak jej brak może oznaczać poważne konsekwencje finansowe w razie nagłów zachorowania lub wypadku poza granicami Polski. Karta stanowi praktyczne zabezpieczenie podczas wyjazdu do krajów UE, EFTA, Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, ale powinna być rozważana jako uzupełnienie, a nie wyłączne źródło ochrony zdrowotnej podczas podróży[1][2][3][4][5][6].

Źródła:

• [1] https://www.compensa.pl/blog/karta-ekuz-co-to-jest-i-kiedy-bedzie-przydatna
• [2] https://businessinsider.com.pl/lifestyle/jesli-jedziesz-za-granice-i-nie-masz-ekuz-to-mozesz-slono-zalowac/shh26br
• [3] http://pacjent.gov.pl/ekuz
• [4] https://newsmed.pl/aktualnosci/12229278/ekuz-na-wyjazd-do-europy-zasady-leczenia-i-ubezpieczenia.html
• [5] https://radomsko24.pl/ferie-za-granica-sprawdz-jak-wyrobic-ekuz-i-czego-karta-nie-obejmuje-48458
• [6] https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/nasze-zdrowie-w-ue/leczenie-w-krajach-unii-europejskiej-i-efta/jak-wyrobic-karte-ekuz/
• [7] http://pacjent.gov.pl/aktualnosc/planujesz-wyjazd-w-europie-sprawdz-zasady-ubezpieczenia
• [8] https://lodz.tvp.pl/91289887/ekuz-nfz-karta-ekuz-mojeikp-internetowe-konto-pacjenta-ferie-zimowe-wyjazd-za-granice-ubezpieczenie-podrozne-lodzkie-nfz-lodz-targowa-swiadczenia-zdrowotne-za-granica-transport-medyczny-ratownictwo-gorskie-waznosc-ekuz-wydawanie-ekuz-ferie-lodzkie-zdrowie-na-wyjezdzie
• [9] https://www.tugazeta.pl/1,na-ferie-spakuj-karte-ekuz-bez-niej-wyjazd-moze-byc-bardzo-kosztowny,63789.html