Co z naszymi pieniędzmi z OFE po zmianach w systemie emerytalnym?

Co z naszymi pieniędzmi z OFE po zmianach w systemie emerytalnym? To pytanie budzi coraz więcej emocji wśród wielu Polaków. Większość środków z OFE została już przeniesiona do ZUS i tylko część ubezpieczonych nadal posiada oszczędności na rachunkach otwartych funduszy emerytalnych. Przyszłość II filaru, a więc OFE, jest niepewna, a aktualne trendy oraz zmiany prawne wskazują na dalszą marginalizację tej formy gromadzenia pieniędzy na emeryturę. Równolegle rozwijają się inne formy oszczędzania, takie jak III filar obejmujący IKE, IKZE, PPK i PPE. Sprawdź, co realnie dzieje się z pieniędzmi z OFE, jak wygląda przenoszenie środków do ZUS, jakie są alternatywy i co oznaczają ostatnie zmiany w systemie emerytalnym.

Przekształcenie OFE i los środków emerytalnych

OFE (Otwarte Fundusze Emerytalne) funkcjonują jako II filar polskiego systemu emerytalnego i od wielu lat obejmują wyłącznie osoby urodzone po 1968 roku. Każdego miesiąca można było przekazywać tam 2,92% pensji brutto, jednak po reformach ogromna większość środków z OFE została przekierowana na subkonta w ZUS.

Obecnie nowe wpłaty trafiają do OFE, jeśli ubezpieczony wybrał taką opcję – w innym przypadku całość trafia do ZUS. Brak wyraźnej decyzji oznacza automatyczny transfer do ZUS. OFE, które niegdyś stanowiły istotny kapitałowy filar systemu, mają aktualnie marginalne znaczenie, a liczba aktywnych kont systematycznie spada.

Decyzja o pozostawieniu oszczędności w OFE lub przeniesieniu ich do ZUS była ograniczona czasowo do 3 miesięcy i dotyczyła wszystkich osób objętych II filarem. Niezdecydowani automatycznie zostali przypisani do ZUS z subkontem, na które przeniesiono dotychczas zgromadzone pieniądze z OFE.

Aktualne filary systemu emerytalnego po reformach

Polski system emerytalny od 2026 roku opiera się na trzech filarach. I filar to obowiązkowy ZUS, składka wynosi tutaj 19,52% podstawy wymiaru, dzielona niemal po połowie między pracownika i pracodawcę, przy czym coraz większy udział stanowią subkonta z byłych OFE. II filar, formalnie nadal działający jako OFE, jest już marginalny i ograniczony wyłącznie do nowych wpłat w przypadku osobistej decyzji ubezpieczonego.

Najdynamiczniej rozwijającą się częścią jest III filar obejmujący dobrowolne formy oszczędzania: IKE, IKZE, PPK oraz PPE. Zachęty podatkowe, wyższe limity wpłat (na przykład limit wpłat na IKE/IKZE w 2026 r. to już 42 390 zł), a także bezpieczeństwo środków i możliwość dziedziczenia sprawiają, że coraz więcej osób świadomie korzysta z tych narzędzi. Państwo promuje III filar jako najważniejsze uzupełnienie bazowej emerytury z ZUS, zwłaszcza wobec spadającej prognozowanej stopy zastąpienia.

Równocześnie rozwijają się procesy cyfryzacji wypłat emerytalnych i całkowite odejście od gotówki czy opłat pocztowych za wypłatę świadczeń z OFE. Przyszłość upatrywana jest w bezpiecznych, bezgotówkowych przelewach – co usprawni i unowocześni cały system.

Waloryzacja składek, stopa zwrotu i emerytury czerwcowe

Po przeniesieniu środków z OFE do ZUS, oszczędności podlegają waloryzacji zgodnie z corocznym wzrostem płac i gospodarki. W 2026 roku waloryzacja emerytur wynosić będzie co najmniej 4,9%, bazując na dwudziestoprocentowym wzroście wynagrodzeń z roku poprzedniego. Akt ten nie wymaga od ubezpieczonych żadnych dodatkowych decyzji – środki, które trafiły na subkonto ZUS, są automatycznie waloryzowane.

Co istotne, ostatnie lata pokazują, że stopa zwrotu OFE stała się bardzo zbliżona do waloryzacji w ZUS. Oznacza to, że decyzja o pozostaniu w OFE czy przejściu do ZUS przestała być kluczowa pod względem długoterminowej rentowności oszczędności emerytalnych.

Do obowiązkowych zadań ZUS należy również przeliczenie tzw. „emerytur czerwcowych” (przyznanych w latach 2009–2019) – dotyczy to łącznie około 265 tysięcy osób. Przeliczenie uwzględnia waloryzację z analogicznym wskaźnikiem, jak dla świadczeń majowych, a odbywa się automatycznie.

Zmiany w II filarze i perspektywy OFE

Od pewnego czasu dominującym kierunkiem zmian jest likwidacja lub dalsza marginalizacja OFE. Krótkotrwałym pomysłem było przeniesienie środków z OFE na indywidualne konta emerytalne (IKE), jednak zakładało ono potrącenie 15% wartości zgromadzonych aktywów. Obecny stan prawny zachowuje OFE w ograniczonej formie, lecz coraz mniej osób aktywnie korzysta z tej formy gromadzenia środków.

Istotnym procesem jest również cyfryzacja efektywnej obsługi OFE i bezgotówkowe wypłaty świadczeń emerytalnych – od 2026 roku wypłacanie pieniędzy z funduszy odbywać się będzie wyłącznie w formie przelewu na konto bankowe. Wygoda, bezpieczeństwo i wyeliminowanie kosztów to kluczowe korzyści tej zmiany.

Aktualnie środki z OFE trafiają do ZUS automatycznie, bez wpływu na prawo do minimalnej emerytury, jeśli spełnione zostały ustawowe warunki stażu składkowego. Z punktu widzenia przyszłych emerytów najważniejsze staje się więc systematyczne gromadzenie oszczędności w innych formach, głównie w III filarze.

Znaczenie III filaru i przyszłość oszczędzania na emeryturę

Obniżająca się prognozowana stopa zastąpienia – w 2019 roku wynosiła jeszcze 54%, a w 2060 roku spodziewane jest zaledwie 25% – pokazuje, jak istotna jest dywersyfikacja źródeł przyszłych świadczeń. Państwowy system oparty na ZUS i subkontach z byłych OFE nie gwarantuje już satysfakcjonującego zabezpieczenia na starość.

W praktyce oznacza to coraz większy nacisk na samodzielne gromadzenie dodatkowego kapitału emerytalnego w IKE, IKZE, PPK czy PPE. Przewagą tych rozwiązań są zachęty podatkowe, wysokie limity wpłat oraz dziedziczenie pieniędzy. Bezpośrednią konsekwencją takich trendów jest rosnące zróżnicowanie poziomu emerytur wśród przyszłych seniorów.

Państwo dodatkowo promuje dobrowolność i elastyczność oszczędzania, rozszerza pracownicze plany kapitałowe i prowadzi debatę na temat elastycznego wieku emerytalnego. Ważnym elementem są również perspektywy demograficzne i koniunktura gospodarcza, które wprost wpływają na finalną wysokość przyszłych świadczeń.

Kluczowe mechanizmy i przyszłość bezpieczeństwa środków

Składka emerytalna pozostaje na poziomie 19,52% podstawy wymiaru wynagrodzenia, z czego połowę pokrywa pracownik, połowę pracodawca, a podział między I filar ZUS i II filar OFE ma coraz mniejsze znaczenie. Wypłata środków zgromadzonych w OFE od 2026 roku dostępna będzie wyłącznie w formie bezgotówkowej na rachunek bankowy.

Wyższa emerytura możliwa jest przede wszystkim dzięki dłuższemu stażowi pracy i odłożeniu momentu przejścia na świadczenie – minimum to 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Długość okresu składkowego ma również bezpośredni wpływ na prawo do minimalnej emerytury.

System jest coraz bardziej powiązany z ogólnokrajowymi procesami gospodarczymi i demograficznymi – wzrost wynagrodzeń napędza waloryzację świadczeń, a proces cyfryzacji poprawia dostępność i bezpieczeństwo obsługi.

Podsumowanie: Co z pieniędzmi z OFE – najważniejsze fakty

Po reformach zdecydowana większość pieniędzy z OFE znajduje się obecnie na subkontach w ZUS; nowe wpłaty do OFE są możliwe jedynie po formalnej deklaracji. System emerytalny składa się dziś z trzech filarów, ale II filar OFE ma już jedynie marginalne znaczenie. Stopa zwrotu środków zgromadzonych w OFE nie odbiega od waloryzacji na kontach ZUS.

OFE i subkonta ZUS zapewniają zachowanie dotychczasowych uprawnień do świadczeń minimalnych, ale realną ochronę przed niską emeryturą daje przede wszystkim oszczędzanie w III filarze – IKE, IKZE, PPK i PPE. Zmiany technologiczne i organizacyjne w systemie skutkują całkowitym przejściem na bezgotówkowe wypłaty.

Każda osoba ubezpieczona powinna świadomie analizować swoją sytuację emerytalną, regularnie monitorować stan subkonta w ZUS i aktywnie korzystać z możliwości oferowanych przez dobrowolne filary, aby zabezpieczyć swoją przyszłość finansową po zakończeniu aktywności zawodowej.