Jak rozliczyć zwrot z IKZE w rocznym zeznaniu podatkowym?

Jak rozliczyć zwrot z IKZE w rocznym zeznaniu podatkowym?

Zwrot środków z IKZE (Indywidualnego Konta Zabezpieczenia Emerytalnego) przed osiągnięciem wieku emerytalnego należy rozliczyć w rocznym zeznaniu podatkowym, ujmując otrzymaną kwotę jako przychód opodatkowany według skali podatkowej PIT. Oszczędzający ma obowiązek samodzielnie wywiązać się z rozliczenia, uwzględniając kwotę zwrotu w formularzu PIT, najczęściej jako przychody z innych źródeł [2][4][9].

Na czym polega zwrot z IKZE?

Zwrot z IKZE to sytuacja wycofania zgromadzonych środków przed ukończeniem 65. roku życia lub brakiem warunków do skorzystania z preferencyjnego, zryczałtowanego podatku[7][9]. Taka operacja skutkuje utratą głównych korzyści podatkowych, a całą kwotę wypłaty należy wykazać jako przychód podlegający opodatkowaniu według skali podatkowej[2][4].

Brak możliwości rozliczenia preferencyjnej ulgi oraz obowiązek uwzględnienia całej kwoty zwrotu w zeznaniu za dany rok podatkowy są istotnymi aspektami, o których należy pamiętać podczas wycofywania środków przed emeryturą[2][4][7][9].

Jak rozliczyć zwrot z IKZE w rocznym PIT?

Aby prawidłowo rozliczyć zwrot z IKZE, oszczędzający powinien ująć kwotę zwrotu w odpowiednim polu rocznego zeznania podatkowego PIT, traktując wypłatę środków jako przychód z innych źródeł[2][4][9]. Najczęściej do dokumentacji służy deklaracja PIT-11 otrzymana od instytucji prowadzącej IKZE oraz zeznanie PIT-36 lub inną deklarację właściwą dla formy rozliczenia[4].

Kwotę należy doliczyć do wszystkich swoich dochodów za dany rok, a następnie opodatkować według obowiązującej skali podatkowej PIT: 12%, 32% lub podatku liniowego, w zależności od progu lub wybranej formy rozliczenia[2][4]. Podatek ten podatnik odprowadza samodzielnie w ramach rocznego zeznania, nie jest automatycznie pobierany przez instytucję finansową[2][4][9].

Opodatkowanie zwrotu z IKZE

Środki wypłacone z IKZE w formie zwrotu nie są obciążone tzw. podatkiem Belki (19% od zysków kapitałowych)[9]. Podlegają natomiast opodatkowaniu jako przychód według standardowej skali podatkowej PIT[2][4]. Jest to istotna różnica w porównaniu do innych form inwestycji lub oszczędzania, gdzie zwykle stosuje się podatek od zysków.

Wyjątek stanowi wypłata środków po ukończeniu 65. roku życia, jeżeli spełniono warunki ustawowe – wówczas cała wypłata opodatkowana jest preferencyjnie: 10% zryczałtowany podatek dochodowy, bez względu na wysokość uzyskanej kwoty[8][9]. W przypadku wcześniejszej wypłaty – zwrotu – podatnik jest zobowiązany do rozliczenia według zwykłej skali podatkowej PIT[4][8][9].

Obowiązki podatnika podczas zwrotu z IKZE

Obowiązek rozliczenia podatku spoczywa całkowicie na oszczędzającym[2]. Instytucja prowadząca IKZE może przekazać odpowiedni formularz PIT-11, lecz nie odprowadza podatku automatycznie[4]. To podatnik musi sam uwzględnić kwotę w zeznaniu rocznym oraz wyliczyć należny podatek zgodnie z obowiązującą skalą PIT[2][4][9].

Podczas rozliczenia należy pamiętać o doliczeniu całości otrzymanej kwoty zwrotu do dochodów wykazanych w deklaracji PIT w roku faktycznego wypłacenia środków z IKZE[4].

Limity i korzyści podatkowe IKZE

Warto mieć świadomość, że jeszcze przed wypłatą zgromadzone na IKZE środki pozwalają uzyskać ulgi podatkowe w trakcie oszczędzania. Wpłaty na IKZE w danym roku można odliczyć od podstawy opodatkowania w rozliczeniu PIT, ale dotyczy to jedynie okresów oszczędzania, nie zwrotu[1][5][9].

Aktualny limit wpłat na IKZE w 2025 roku to: 10 407,60 zł dla pracowników oraz 15 611,40 zł dla przedsiębiorców[5][8][9]. Maksymalna możliwa ulga podatkowa to odpowiednio 3 330 zł i 4 995,65 zł rocznie, w zależności od formy zatrudnienia i progu podatkowego[2][3]. Te korzyści przepadają w przypadku wcześniejszego zwrotu, co koniecznie zostaje zrekompensowane przez obowiązek opodatkowania wypłaconych środków[7][9].

Dodatkowe obciążenia i różnice podatkowe

Wyróżnić należy różnicę między zwrotem a wypłatą po ukończeniu 65. roku życia. W przypadku normalnej wypłaty po osiągnięciu wskazanego wieku oraz spełnieniu pozostałych wymagań podatnik ma prawo skorzystać z preferencji – zryczałtowanego opodatkowania w wysokości 10%[8][9]. Zwrot środków przed tym okresem zawsze rozliczany jest według ogólnej skali podatkowej PIT.[4][9]

Ponadto, w niektórych przypadkach przewidziana jest opłata za wcześniejsze zakończenie umowy, naliczana przez instytucję prowadzącą IKZE[4]. Nie wpływa to bezpośrednio na rozliczenie PIT, ale należy się z nią liczyć podczas zwrotu środków.

Podsumowanie

Rozliczenie zwrotu z IKZE w rocznym zeznaniu podatkowym wymaga wykazania otrzymanej kwoty jako przychodu z innych źródeł oraz samodzielnego odprowadzenia podatku według skali PIT[2][4][9]. Zwrot uniemożliwia wykorzystanie ulg podatkowych przypisanych do wpłat IKZE i powoduje utratę opłacalności podatkowej tego instrumentu w danego roku. Przestrzeganie poprawnej ścieżki rozliczenia gwarantuje uniknięcie nieprawidłowości podatkowych oraz ewentualnych sankcji.

Źródła:

• [1] https://www.pit.pl/aktualnosci/niemal-5-tysiecy-zlotych-mozna-odzyskac-od-fiskusa-dzieki-wplatom-na-ikze-w-2025-roku-1011804
• [2] https://www.nn.pl/blog/posts/2020/ikze-i-ike-a-odliczenie-od-podatku-kiedy-przysluguje-ulga-podatkowa.html
• [3] https://konto-ikze.pl/ulga-podatkowa
• [4] https://www.obligacjeskarbowe.pl/ikze/
• [5] https://www.podatnik.info/publikacje/limit-ikze-i-limit-ike-2025-ile-wynosza-i-jak-odliczyc-je-od-podatku,58853a
• [7] https://businessinsider.com.pl/prawo/podatki/ikze-a-podatek-zobacz-jak-zyskac-nawet-4-tys-zl/wm7rbxt
• [8] https://www.e-pity.pl/ulgi-odliczenia/odliczenie-na-emeryture-ikze/
• [9] https://www.pitax.pl/wiedza/aktualnosci/ulga-na-ikze-oplacalnosc-oszczedzanie-rozliczenie-pit/